--- title: Maszyny – nowe rozporządzenie url: https://www.feuer.pl/szkolenia/maszyny-nowe-rozporzadzenie/ --- Maszyny gotowe na rozporządzenie 2023/1230 # Przepisy maszynowe 2023/1230 to decyzja zarządcza Od 20 stycznia 2027 r. rozporządzenie (UE) 2023/1230 zastępuje dyrektywę maszynową, bez okresu przejściowego. O tym, które przepisy obowiązują, decyduje data dostarczenia maszyny, nie jej produkcji. Zakłady, które przygotują się wcześniej, unikają kosztownych zmian i ryzyka wstrzymania pracy. [Dowiedz się więcej](https://www.feuer.pl/baza-wiedzy/rozporzadzenie-maszynowe-ue-2023-1230-jak-przygotowac-zaklad/) ## Komu nowe przepisy maszynowe dają przewagę? Patrzymy na maszyny jak na ryzyko biznesowe, nie tylko techniczne. Pokazujemy zarządom, utrzymaniu ruchu, zakupom i BHP, co nowe przepisy oznaczają w kosztach, czasie i odpowiedzialności. Największą wartość zyskują: 1. ### Zarządy i CFO Twardy koszt i harmonogram dostosowania, zanim stanie się pilnym wydatkiem. 2. ### Działy prawne Czytelny podział odpowiedzialności: producent, importer, użytkownik. 3. ### Utrzymanie ruchu Granica, od której modernizacja to istotna modyfikacja z ponowną oceną. 4. ### Działy BHP Argument dla zarządu oparty na prawie, nie na audycie do szuflady. 5. ### Działy zakupów Pewność, że maszyna ma deklarację zgodności według 2023/1230, nie starej dyrektywy. ## Dlaczego Feuer? - Zgodność jako przewaga rynkowa Tłumaczymy nowe przepisy maszynowe na koszty, harmonogram i decyzje zarządu. To nie jest raport do szuflady. - Spojrzenie biegłego, nie tylko audytora Dokumentację maszyn oceniamy tak, jak ocenia ją biegły po zdarzeniu, jako materiał dowodowy, nie formalność. - Doświadczenie z postępowań i kontroli Opinie i audyty dla spraw sądowych, kontroli PIP i sporów o odpowiedzialność za maszyny w wielu branżach. - Łączymy prawo, technikę i BHP Ocena zgodności, ryzyko, cyberbezpieczeństwo i dokumentacja w jednym zespole, bez przerzucania między doradcami. ## Jak nowe przepisy działają na firmę 1\. Koszt i harmonogram Nowe przepisy obowiązują maszyny dostarczone od 20 stycznia 2027 r., nawet jeśli wyprodukowano je wcześniej i stoją w magazynie dostawcy. O zastosowaniu starych lub nowych wymagań decyduje więc data odbioru, a nie produkcji. Inwestycja w maszynę na przełomie 2026 i 2027 roku wymaga zapisania tej daty już w umowie. Wcześniejszy przegląd parku maszynowego pozwala rozłożyć dostosowanie w czasie i uniknąć sytuacji, w której zmiany trzeba wprowadzać pod presją terminu odbioru lub kontroli. To różnica między zaplanowanym wydatkiem a nagłym, kosztownym obowiązkiem. 2\. Modernizacja i odpowiedzialność Rozporządzenie po raz pierwszy wprost określa, kiedy modernizacja maszyny staje się istotną modyfikacją i wymaga ponownej oceny zgodności. To kluczowe, bo podmiot dokonujący takiej zmiany może stać się w świetle prawa producentem, z pełną odpowiedzialnością za maszynę. Podłączenie istniejącej maszyny do sieci zakładowej lub dodanie zdalnego serwisu również może zmienić jej profil zagrożeń. Ocena tej granicy przed rozpoczęciem prac pozwala świadomie zdecydować, kto i za co odpowiada, oraz uniknąć przejęcia cudzej odpowiedzialności przez przypadek. 3\. Cyberbezpieczeństwo maszyn Po raz pierwszy przepisy maszynowe wprost wymagają ochrony przed zagrożeniami cyfrowymi, wskazując jako punkt odniesienia rozporządzenie (UE) 2019/881. Dotyczy to zwłaszcza maszyn podłączonych do sieci zakładowej lub z dostępem serwisowym, gdzie ingerencja w oprogramowanie sterujące może wpłynąć na bezpieczeństwo ludzi. W praktyce ocena ryzyka musi obejmować również zagrożenia cyfrowe, a nie tylko mechaniczne. To obszar, w którym dotychczasowe służby BHP rzadko mają gotowe kompetencje, dlatego warto zaplanować go odpowiednio wcześnie. 4\. Dokumentacja i instrukcje Nowe przepisy dopuszczają dostarczanie instrukcji w formie cyfrowej, z zachowaniem prawa użytkownika do wersji papierowej na żądanie w ciągu miesiąca. Jednocześnie dokumentacja cyfrowa musi być dostępna przez 10 lat od dostarczenia maszyny. Rozszerzono też pojęcie elementu bezpieczeństwa, obejmuje ono teraz także komponenty cyfrowe i oprogramowanie. Dla zakładu oznacza to konieczność uporządkowania obiegu i archiwizacji dokumentów już teraz, bo po 2027 roku dokumentacja techniczna jest oceniana jako dowód zgodności, a nie tylko formalny załącznik. ## Nie chodzi o nowy formularz, lecz o nowy podział odpowiedzialności za maszyny ### Rozporządzenie zamiast dyrektywy Dotychczas dyrektywę maszynową każde państwo wdrażało własnym przepisem, stąd przez lata różnice w interpretacji między krajami. Rozporządzenie (UE) 2023/1230 obowiązuje bezpośrednio i jednolicie w całej Unii, bez transpozycji krajowej. Dla firm działających w kilku krajach to uproszczenie: jeden zestaw wymagań zamiast kilku lokalnych wersji. Jednocześnie znika margines interpretacyjny, na który można było się dotąd powoływać. Od 20 stycznia 2027 r. nie ma okresu, w którym stary i nowy przepis obowiązują równolegle, dyrektywa przestaje obowiązywać tego samego dnia, w którym zaczyna obowiązywać rozporządzenie. ### Dokumentacja jako dowód Po zdarzeniu z udziałem maszyny to dokumentacja techniczna jest pierwszym, co bada biegły, i to ona przesądza o odpowiedzialności. Rozporządzenie wzmacnia tę logikę: odpowiedzialność przypisuje się podmiotowi faktycznie kontrolującemu dane rozwiązanie, a dokumentacja jest oceniana jako materiał dowodowy, nie biurokratyczny obowiązek. Dlatego przygotowanie do 2023/1230 to nie ćwiczenie z wypełniania formularzy, lecz uporządkowanie tego, kto, za co i na podstawie jakich dowodów odpowiada za każdą maszynę w zakładzie. Firma, która zrobi to wcześniej, wchodzi w ewentualny spór z mocnej pozycji, zamiast bronić się po fakcie. ## Jak wygląda współpraca? 1. ### Przegląd parku maszynowego Inwentaryzujemy maszyny i dokumentację pod kątem nowych definicji i wskazujemy, co wymaga działania przed 20 stycznia 2027 r. 2. ### Ocena luk i ryzyka Sprawdzamy deklaracje, ocenę ryzyka i planowane modernizacje pod kątem istotnej modyfikacji oraz wymogów cyberbezpieczeństwa. 3. ### Plan dostosowania Przygotowujemy listę priorytetów i harmonogram, od dokumentacji cyfrowej po zapisy odbiorowe w umowach z dostawcami. 4. ### Wsparcie, opinie i szkolenia Prowadzimy szkolenia zespołów, a w razie sporu lub kontroli przygotowujemy opinię biegłego i wspieramy przed PIP lub w sądzie. ## Co zyskujesz we współpracy z Feuer? - Kontrola nad kosztami Wiesz, co i kiedy dostosować, zanim stanie się pilnym wydatkiem. - Dowód po Twojej stronie Dokumentacja gotowa do obrony przed roszczeniem, PIP i w sądzie. - Lepiej zaplanowane inwestycje Daty odbioru maszyn zapisane w umowach, bez niespodzianek. - Jasny podział odpowiedzialności Wiadomo, kto jest producentem maszyny po modernizacji. - Argument językiem biznesu Twarde dane dla zarządu, nie kolejny raport BHP. ## Zarządzanie przez bezpieczeństwo maszyn Zgodność maszyn to dla nas decyzja zarządcza: mniej ryzyka sporu, przewidywalny koszt i jasna odpowiedzialność. ## Często zadawane pytania ### Od kiedy obowiązuje rozporządzenie 2023/1230? W pełni od 20 stycznia 2027 r., tego samego dnia przestaje obowiązywać dyrektywa 2006/42/WE i krajowe rozporządzenie w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn. Nie ma okresu, w którym oba reżimy obowiązują równolegle. Część przepisów, na przykład o jednostkach notyfikowanych, zaczęła obowiązywać wcześniej. ### Czy maszyny kupione przed 2027 r. trzeba dostosować? Maszyna wprowadzona do obrotu przed 20 stycznia 2027 r. zgodnie z dyrektywą może być dalej używana bez nowej deklaracji. Kluczowa jest data dostarczenia: maszyna odebrana po tej dacie, nawet wyprodukowana wcześniej i stojąca w magazynie, musi spełniać nowe rozporządzenie. ### Kiedy modernizacja maszyny wymaga ponownej oceny zgodności? Gdy staje się istotną modyfikacją, czyli zmianą fizyczną lub cyfrową tworzącą nowe zagrożenie lub zwiększającą istniejące. Rozporządzenie po raz pierwszy wprost to definiuje i wskazuje, kto wtedy odpowiada. Podmiot dokonujący takiej zmiany może stać się w świetle prawa producentem maszyny. ### Czy podłączenie maszyny do sieci danych to istotna modyfikacja? Może nią być, jeśli przez sieć możliwa jest ingerencja w oprogramowanie sterujące lub parametry bezpieczeństwa, a maszyna nie była pierwotnie do tego przewidziana. Zmienia się wtedy jej profil zagrożeń. Dlatego przy dodawaniu zdalnego serwisu warto ocenić, czy nie uruchamia to obowiązku ponownej oceny. ### Czy instrukcję obsługi można dostarczyć cyfrowo? Tak. Rozporządzenie dopuszcza formę cyfrową, ale użytkownik ma prawo zażądać wersji papierowej, którą trzeba dostarczyć w ciągu miesiąca. Dokumentacja cyfrowa musi przy tym pozostać dostępna przez 10 lat od dostarczenia maszyny. ### Czym rozporządzenie różni się od dyrektywy dla zakładu? Dyrektywę wdrażano osobnym przepisem w każdym kraju, co rodziło różnice w interpretacji. Rozporządzenie obowiązuje bezpośrednio i jednakowo w całej UE. Dla firmy działającej w kilku krajach to jeden zestaw wymagań zamiast kilku lokalnych wersji. ### Czym jest rozporządzenie (UE) 2023/1230? To nowy, kompleksowy akt Unii Europejskiej określający zasadnicze wymagania zdrowia i bezpieczeństwa dla maszyn wprowadzanych na rynek. Od 20 stycznia 2027 r. zastępuje dyrektywę maszynową 2006/42/WE, dodając wymagania dla maszyn cyfrowych, sieciowych i samouczących się, definicję istotnej modyfikacji oraz obowiązki w zakresie cyberbezpieczeństwa. Zachowuje logikę oceny zgodności, oznakowania CE i deklaracji zgodności UE. ### Jaka jest podstawa prawna i normatywna dla maszyn? Obszar regulują przepisy unijne, krajowe i normy, poniżej najważniejsze: 1. rozporządzenie maszynowe: rozporządzenie (UE) 2023/1230, zasadnicze wymagania dla maszyn, stosowane od 20 stycznia 2027 r.; 2. akty ustępujące: dyrektywa 2006/42/WE i krajowe rozporządzenie Ministra Gospodarki z 21 października 2008 r. (Dz.U. 2008 nr 199 poz. 1228, obecnie obowiązujące), przestają mieć zastosowanie wraz z wejściem rozporządzenia 2023/1230 od 20 stycznia 2027 r.; 3. cyberbezpieczeństwo: rozporządzenie (UE) 2019/881 (akt o cyberbezpieczeństwie), punkt odniesienia dla zagrożeń cyfrowych; 4. maszyny użytkowane: rozporządzenie MG z 30 października 2002 r. (Dz.U. 2002 nr 191 poz. 1596), minimalne wymagania dla maszyn w użytkowaniu, obowiązek pracodawcy; 5. ocena ryzyka maszyn: PN-EN ISO 12100, zasady projektowania i zmniejszania ryzyka; 6. zgodność i oznakowanie: deklaracja zgodności UE i znak CE zgodnie z 2023/1230; 7. system zarządzania: ISO 45001:2018, w której nadzór nad maszynami to element punktów 6.1.2 i 8.1. ### Co decyduje: data produkcji czy dostarczenia maszyny? Data wprowadzenia do obrotu i dostarczenia, a nie data produkcji. Maszyna odebrana po 20 stycznia 2027 r., nawet jeśli wyprodukowano ją wcześniej i stała w magazynie dostawcy, musi spełniać nowe rozporządzenie. Dlatego przy inwestycjach na przełomie 2026 i 2027 roku datę odbioru warto zapisać już w umowie. ### Kto odpowiada za maszynę po istotnej modyfikacji? Odpowiedzialność przypisuje się podmiotowi faktycznie kontrolującemu dane rozwiązanie. Jeśli zakład samodzielnie dokonuje istotnej modyfikacji, może przejąć rolę i obowiązki producenta wobec zmienionej maszyny, łącznie z ponowną oceną zgodności i dokumentacją. Ocena granicy modyfikacji przed pracami pozwala świadomie zdecydować, kto tę odpowiedzialność ponosi. ### Co nowego wnosi rozporządzenie w cyberbezpieczeństwie? Po raz pierwszy przepisy maszynowe wprost wymagają uwzględnienia zagrożeń cyfrowych, w odniesieniu do unijnych ram cyberbezpieczeństwa (rozporządzenie 2019/881). Ocena ryzyka musi objąć także celowe i przypadkowe zakłócenia oprogramowania sterującego, zwłaszcza w maszynach sieciowych i z dostępem serwisowym oraz w systemach samouczących się. ### Jak przygotować firmę na rozporządzenie 2023/1230? Od inwentaryzacji parku maszynowego i dokumentacji, przez ocenę luk (deklaracje, ocena ryzyka, planowane modernizacje, cyberbezpieczeństwo), po plan dostosowania z harmonogramem i zapisami odbiorowymi w umowach. Warto zacząć przed 2027 rokiem, by zamienić nagły obowiązek w kontrolowany, rozłożony w czasie proces, i wejść w ewentualny spór z dokumentacją po swojej stronie. ## Porozmawiajmy o bezpiecznym starcie ul. Mickiewicza 32/3 01-616 Warszawa +48 **22 618 64 35**, +48 **733 777 115**