5 min czytania
ESG bywa kojarzone głównie z ekologią i emisjami, ale jego środkowa litera, „S", od social, dotyczy ludzi: warunków pracy, zdrowia i bezpieczeństwa zatrudnionych. I właśnie tu wiele firm ma najmniej uporządkowane dane, mimo że raportowanie ESG w ramach dyrektywy CSRD wymaga konkretnych informacji o bezpieczeństwie pracy, od liczby wypadków po sposób zarządzania ryzykiem. Bezpieczeństwo przestaje więc być tematem wyłącznie działu bhp; staje się elementem sprawozdawczości, oceny inwestorów i relacji z kontrahentami. Poniżej wyjaśniamy, jak bhp wpisuje się w ESG, co trzeba raportować i jak zamienić dane o bezpieczeństwie w atut, a nie kolejny obowiązek.
Czym jest doradztwo ESG
Doradztwo ESG w naszym ujęciu koncentruje się na tym wymiarze, który znamy najlepiej: społecznym (S), a w nim na bezpieczeństwie i warunkach pracy. Pomagamy firmom rozpoznać, jakie dane i polityki z zakresu bhp są potrzebne do raportowania i oceny ESG, zebrać je rzetelnie, a następnie przełożyć na konkretne działania i wskaźniki. ESG nie jest bowiem tylko sprawozdaniem, to sposób pokazania (i realnego prowadzenia) odpowiedzialnego zarządzania. W obszarze bezpieczeństwa oznacza to spójny łańcuch: od oceny ryzyka i systemu zarządzania bhp, przez zbieranie danych, po ich wiarygodne zaraportowanie. Naszą rolą jest sprawić, by ten łańcuch był kompletny i oparty na faktach.
BHP jako element ESG, litera S
W strukturze ESG bezpieczeństwo i higiena pracy należą do filaru społecznego (Social). To on obejmuje relacje firmy z pracownikami: bezpieczne i godne warunki zatrudnienia, ochronę zdrowia, rozwój kompetencji, dialog społeczny i równe traktowanie. Bezpieczeństwo pracy jest tu jednym z najbardziej wymiernych elementów, łatwo je zmierzyć (liczbą wypadków, wskaźnikami częstości i ciężkości) i trudno „upiększyć”. Dlatego dane o bhp są dla inwestorów, kontrahentów i instytucji jednym z najczytelniejszych sygnałów, jak firma naprawdę traktuje ludzi. Dobra kultura bezpieczeństwa staje się w ESG realnym atutem, a jej brak, ryzykiem reputacyjnym i biznesowym.
CSRD i standardy ESRS
Obowiązek raportowania zrównoważonego rozwoju porządkuje unijna dyrektywa CSRD (dyrektywa 2022/2464), która stopniowo obejmuje kolejne grupy przedsiębiorstw i wprowadza jednolite standardy sprawozdawczości, Europejskie Standardy Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (ESRS). Wśród nich standard dotyczący własnej siły roboczej (ESRS S1) obejmuje wprost kwestie bezpieczeństwa i warunków pracy.
Oznacza to, że firmy objęte obowiązkiem muszą ujawniać nie tylko intencje, ale i konkretne dane oraz polityki dotyczące bezpieczeństwa pracowników, poparte dokumentami i wskaźnikami. Nawet firmy formalnie jeszcze nieobjęte raportowaniem coraz częściej dostają podobne pytania od większych kontrahentów, dla których są ogniwem łańcucha dostaw. W praktyce temat dotyczy więc znacznie szerszego grona niż tylko największe spółki.
Co trzeba raportować w obszarze bhp
W obszarze bezpieczeństwa raportowanie ESG obejmuje zarówno dane liczbowe, jak i opis sposobu zarządzania. Po stronie danych są to m.in. wskaźniki wypadkowości (liczba i częstość wypadków, ciężkość, wypadki śmiertelne), dane o chorobach zawodowych oraz o objęciu pracowników systemem zarządzania bhp i szkoleniami.
Po stronie zarządzania opisuje się polityki, procesy i środki: jak firma identyfikuje i ogranicza zagrożenia, jak angażuje pracowników, jak reaguje na zdarzenia i jak dba o warunki pracy, również u podwykonawców. Kluczowe jest, by te informacje były spójne, oparte na rzetelnych rejestrach i możliwe do zweryfikowania, bo raportowanie ESG podlega kontroli i ocenie, a nierzetelne dane niosą ryzyko zarzutu „greenwashingu” w wymiarze społecznym.
Wskaźniki i dane bhp w ESG
Poniżej przykładowe obszary danych bhp istotne w raportowaniu ESG wraz z ich znaczeniem i źródłem:
| Obszar | Przykładowe dane i wskaźniki | Znaczenie | Źródło danych |
|---|---|---|---|
| Wypadki przy pracy | liczba, wskaźnik częstości, ciężkość | bezpieczeństwo zatrudnienia | rejestry i dokumentacja wypadków |
| Choroby zawodowe | liczba przypadków, narażenia | zdrowie pracowników | rejestry, ocena narażenia |
| Szkolenia i kompetencje | zakres i pokrycie szkoleniami | świadomość i rozwój | matryca szkoleń i kompetencji |
| Objęcie systemem bhp | udział pracowników objętych systemem | zarządzanie bezpieczeństwem | dokumentacja systemu bhp |
| Warunki i dialog | konsultacje, warunki pracy | prawa pracownicze | procedury i zapisy konsultacji |
Wartość tych danych zależy od jakości ich źródeł, rzetelne rejestry i uporządkowany system bhp sprawiają, że raportowanie jest wiarygodne i niekłopotliwe. Braki w dokumentacji szybko ujawniają się właśnie na etapie zbierania danych do ESG.
Od danych do polityki
Raportowanie ma sens tylko wtedy, gdy stoi za nim realne działanie. Dlatego dane o bhp warto przełożyć na konkretne polityki i cele:
- politykę bezpieczeństwa i zdrowia oraz cele redukcji wypadkowości, powiązane z oceną ryzyka i systemem zarządzania bhp (np. zgodnym z ISO 45001);
- mechanizmy angażowania pracowników, reagowania na zdarzenia i doskonalenia, a także rozszerzenie standardów na podwykonawców.
Taki „domknięty” cykl, od danych, przez cele, po działania i ich efekty, jest tym, czego oczekuje rzetelne raportowanie ESG. Pozwala też uniknąć sytuacji, w której firma ma piękny raport, ale za nim nie stoją realne procesy.
ESG a łańcuch dostaw i podwykonawcy
ESG nie kończy się na własnych pracownikach. Coraz częściej ocenie podlega również sposób, w jaki firma dba o bezpieczeństwo i warunki pracy w swoim łańcuchu dostaw, u wykonawców i podwykonawców. Duże przedsiębiorstwa przenoszą wymagania na mniejszych partnerów, oczekując od nich standardów bezpieczeństwa, dokumentacji i danych. Dlatego kontrola dokumentów podwykonawców, nadzór nad wykonawcami czy standardy bhp w umowach przestają być tylko kwestią operacyjną, a stają się elementem polityki ESG. Dla mniejszych firm to również szansa: spełnienie tych oczekiwań otwiera drzwi do współpracy z dużymi, wymagającymi kontrahentami.
Najczęstsze błędy w raportowaniu
Najczęstsze problemy to: zbieranie danych bhp dopiero „pod raport”, gdy brakuje rzetelnych rejestrów, ujawnianie wskaźników bez stojących za nimi polityk i działań, niespójność danych z różnych źródeł, pomijanie łańcucha dostaw oraz traktowanie ESG jak jednorazowego dokumentu, a nie ciągłego procesu. Skutkiem bywa raport, który nie broni się przy weryfikacji, naraża firmę na zarzut nierzetelności i, co gorsza, nie przekłada się na realną poprawę bezpieczeństwa. Dobrze poprowadzony obszar bhp chroni przed tymi błędami u samego źródła.
Jak wspieramy w obszarze ESG
Skupiamy się na społecznym wymiarze ESG związanym z bezpieczeństwem i warunkami pracy. Pomagamy ustalić, jakie dane i polityki bhp są potrzebne w raportowaniu, uporządkować ich źródła (rejestry, ocena ryzyka, matryca szkoleń, system zarządzania bhp) oraz zebrać wiarygodne wskaźniki. Wspieramy w opracowaniu polityk bezpieczeństwa i celów, w rozszerzeniu standardów na podwykonawców oraz w przygotowaniu spójnej, weryfikowalnej części „S” raportu. Współpracujemy przy tym z zespołami odpowiedzialnymi za całość ESG, wnosząc ekspercką wiedzę o bhp, tak, by dane o bezpieczeństwie były rzetelne i broniły się przy ocenie.
Co zyskuje firma
Dobrze poukładany obszar bhp w ESG to spójne, wiarygodne dane gotowe do raportowania oraz mniejsze ryzyko zarzutu nierzetelności. To także realna wartość biznesowa: dobra kultura bezpieczeństwa jest atutem w oczach inwestorów, kontrahentów i kandydatów do pracy, a spełnienie oczekiwań ESG otwiera dostęp do współpracy z dużymi partnerami. Przede wszystkim jednak porządek w danych o bezpieczeństwie idzie w parze z realną poprawą warunków pracy, a więc mniejszą liczbą wypadków i chorób. Wspieramy firmy w społecznym wymiarze ESG związanym z bhp: od danych i polityk po część „S” raportu. Skontaktuj się z nami i zamień bezpieczeństwo w atut ESG.