5 min czytania
Metoda MIG (131) to spawanie łukowe drutem elektrodowym topliwym w osłonie gazu obojętnego, podstawowa technika łączenia aluminium i jego stopów. Gaz obojętny, najczęściej argon lub hel, nie reaguje z metalem, dlatego MIG nadaje się do materiałów wrażliwych na utlenianie, takich jak aluminium. Odpowiedzialne konstrukcje aluminiowe wymagają jednak potwierdzonych kwalifikacji spawacza według PN-EN ISO 9606-2. Poniżej wyjaśniamy, na czym polega metoda MIG, czym różni się od MAG, jakie daje uprawnienia i pozycje, jak wygląda szkolenie i certyfikacja oraz jakie zagrożenia bhp trzeba przy niej opanować.
Czym jest metoda MIG (131)
MIG (Metal Inert Gas), oznaczenie 131 według PN-EN ISO 4063, to spawanie łukowe elektrodą topliwą, litym drutem podawanym w sposób ciągły, w osłonie gazu obojętnego, najczęściej argonu lub jego mieszanki z helem. Gaz obojętny jedynie osłania jeziorko spawalnicze i nie bierze udziału w reakcjach chemicznych, co jest kluczowe przy spawaniu aluminium, które łatwo się utlenia. Podobnie jak MAG, metoda jest półautomatyczna i wydajna: spawacz prowadzi uchwyt, a drut i osłona są dostarczane automatycznie. MIG wymaga jednak większej wprawy przy aluminium, ze względu na jego przewodność cieplną i tlenek powierzchniowy.
Materiały i typowe zastosowania
Metodą MIG (131) spawa się aluminium i jego stopy. To podstawowa technika w przemyśle transportowym, lotniczym, przy produkcji zbiorników, konstrukcji lekkich, elementów jachtów, wymienników ciepła i wyrobów aluminiowych. Aluminium wymaga specyficznego podejścia, czystości spoiny, właściwego przygotowania powierzchni i doboru drutu, dlatego uprawnienia MIG na aluminium potwierdza się osobno, według normy dedykowanej temu materiałowi. Dobór drutu i gazu do konkretnego stopu decyduje o jakości i szczelności połączenia.
MIG a MAG, gaz obojętny czy aktywny
MIG i MAG to bliźniacze metody różniące się rodzajem gazu osłonowego i typowym materiałem. MIG (131) używa gazu obojętnego (argon, hel), który nie reaguje z metalem, stąd zastosowanie do aluminium i metali kolorowych. MAG (135) wykorzystuje gaz aktywny (CO2, mieszanki z CO2), biorący udział w procesie, stąd zastosowanie do stali.
Ta różnica ma praktyczne znaczenie: uprawnienia i egzamin dla MIG na aluminium prowadzi się według PN-EN ISO 9606-2 (aluminium), a dla stali według 9606-1. Spawacz biegły w MAG na stali nie jest automatycznie uprawniony do MIG na aluminium, to inny materiał, inny gaz i inna technika. Dlatego zakres szkolenia dobiera się do materiału, jaki spawacz faktycznie łączy.
Uprawnienia, poziomy i pozycje
Spawanie odpowiedzialnych konstrukcji aluminiowych metodą MIG wymaga potwierdzonych kwalifikacji według PN-EN ISO 9606-2, dotyczącej egzaminowania spawaczy aluminium. Certyfikat obejmuje konkretną metodę (131 lub odmianę 137 z drutem proszkowym), grupę stopu, rodzaj spoiny i pozycję. Zakres uprawnień rośnie z trudnością spoiny: poziom podstawowy PFW to spoiny pachwinowe (fillet), a poziomy ponadpodstawowe PBW i TBW to spoiny czołowe blach (butt plate) i rur (butt tube).
W metodzie MIG na aluminium typowy zakres pozycji obejmuje PA (podolna), PB (naboczna), PC (naścienna) i PF (pionowa z dołu do góry) oraz H-L045 dla rur pod kątem 45°. Egzamin przeprowadza się w konkretnej pozycji lub ich zakresie, a dobór poziomu i pozycji powinien wynikać z realnych połączeń wykonywanych w firmie.
Zakres, pozycje i godziny: zestawienie
Poniższe zestawienie porządkuje kluczowe parametry uprawnień w metodzie MIG (131) w oparciu o dane szkolenia. Dokładny zakres certyfikatu zawsze wynika z warunków zdanego egzaminu.
| Element | Zakres w metodzie MIG (131) | Szczegóły | Uwaga praktyczna |
|---|---|---|---|
| Kod procesu ISO 4063 | 131 (odmiana 137) | Drut w osłonie gazu obojętnego | Oznaczenie na WPS i certyfikacie |
| Materiały | Aluminium i stopy aluminium | Konstrukcje lekkie, zbiorniki | Drut dobiera się do stopu |
| Poziomy uprawnień | PFW / PBW / TBW | Pachwinowe → czołowe blach → czołowe rur | Zakres rośnie z poziomem |
| Pozycje spawalnicze | PA, PB, PC, PF, H-L045 | Od podolnej po rurę pod kątem 45° | Egzamin w konkretnej pozycji |
| Godziny szkolenia | 20-40 / 40 / 40-80 h | Podstawowe / ponadpodstawowe | Czas zależy od doświadczenia |
Zestawienie pokazuje logikę uprawnień: certyfikat MIG na aluminium to zawsze konkretny zakres metody, stopu, pozycji i spoiny, potwierdzony według normy właściwej dla aluminium. Uprawnienia stalowe nie zastępują aluminiowych.
Przebieg szkolenia i egzaminu
Szkolenie łączy część teoretyczną z intensywną praktyką spawania aluminium półautomatem w wybranych pozycjach, zakończoną egzaminem przed uznaną jednostką. Zakres i czas dobiera się do poziomu uprawnień oraz doświadczenia kursanta:
- poziom podstawowy (PFW), spoiny pachwinowe, orientacyjnie 20-40 godzin praktyki, dla osób potwierdzających podstawowe umiejętności spawania aluminium;
- poziomy ponadpodstawowe (PBW, TBW), spoiny czołowe blach i rur, orientacyjnie 40 oraz 40-80 godzin, dla spawaczy wykonujących odpowiedzialne, szczelne połączenia.
W pakiecie szkolenia zawiera się przygotowanie teoretyczne, praktyka pod okiem instruktora, materiały spawalnicze oraz egzamin certyfikacyjny. Efektem jest imienny certyfikat spawacza aluminium dla zdanego zakresu metody 131.
BHP przy spawaniu aluminium w osłonie gazu
Spawanie aluminium metodą MIG niesie specyficzne zagrożenia. Intensywne promieniowanie łuku, silnie odbijane przez jasną powierzchnię aluminium, reaguje z tlenem powietrza, tworząc ozon, drażniący i szkodliwy dla dróg oddechowych gaz. Dymy zawierają tlenki aluminium, a gaz osłonowy (argon, hel) jest obojętny, lecz może wypierać tlen w przestrzeniach zamkniętych. Do tego dochodzą oparzenia i porażenie prądem. Konieczne są więc skuteczna wentylacja i odciągi (także pod kątem ozonu), przyłbica z właściwym filtrem, ochrona skóry przed odbitym promieniowaniem oraz kontrola atmosfery w ciasnych miejscach. Uprawnienia nie zastępują szkolenia bhp, te obszary się uzupełniają.
Ważność i utrata uprawnień
Certyfikat spawacza MIG obowiązuje w określonym zakresie i wymaga okresowego potwierdzania ważności zgodnie z PN-EN ISO 9606-2. Uprawnienia można utracić, gdy upłynie termin ich potwierdzenia, gdy spawacz przez dłuższy czas nie wykonuje spawania w danym zakresie albo gdy praca odbiega od warunków, dla których wydano certyfikat (inny stop, pozycja, rodzaj spoiny). Najczęstszy błąd to spawanie poza zakresem uprawnień lub przenoszenie uprawnień stalowych na aluminium, formalnie równoznaczne z brakiem kwalifikacji dla danego połączenia.
Ryzyko braku kwalifikacji
Spawanie odpowiedzialnych konstrukcji aluminiowych bez ważnych, właściwych uprawnień kosztuje na trzech poziomach. Technicznie, aluminium jest wymagające, a niepotwierdzone kwalifikacje to ryzyko wad, nieszczelności i pęknięć w konstrukcjach lekkich i zbiornikach. Prawnie i kontraktowo, brak wymaganych certyfikatów oznacza niezgodność z dokumentacją technologiczną (WPS/WPQR), odrzucenie prac przez odbiór i odpowiedzialność za skutki wad. Biznesowo, firma bez udokumentowanych kwalifikacji spawaczy aluminium jest eliminowana z kontraktów w transporcie, lotnictwie i przemyśle, gdzie certyfikaty są warunkiem udziału.
Co zyskuje firma
Przeszkoleni i certyfikowani spawacze MIG to pewność jakości spoin aluminiowych, szczelnych, wytrzymałych i zgodnych z normą właściwą dla tego materiału. To mniej wad, poprawek i reklamacji oraz dostęp do wymagających kontraktów, w których liczą się udokumentowane kwalifikacje. Certyfikacja wpisuje się w system zarządzania bhp zgodny z ISO 45001:2018, w którym kompetencje pracowników i nadzór nad procesami to punkty 7.2 i 8.1. Prowadzimy szkolenia i certyfikację spawaczy metodą MIG (131) na aluminium według wymagań uznanych jednostek (m.in. TÜV), w powiązaniu z metodami MAG, MMA i TIG oraz ze szkoleniem z bezpieczeństwa prac spawalniczych. Skontaktuj się z nami i potwierdź kwalifikacje spawaczy aluminium, zanim zażąda ich kontrakt w transporcie czy lotnictwie.