Skuteczny inspektor to partner, nie przeciwnik

To pracownik zakładu wybierany przez załogę, który reprezentuje jej interesy w zakresie bhp i działa w oparciu o ustawę o społecznej inspekcji pracy, we współpracy ze związkami. Pełni funkcję obok normalnych obowiązków i zwykle potrzebuje szkolenia, bo nie jest specjalistą bhp.

Prawo kontroli stanu bhp, wstępu do pomieszczeń i stanowisk, wglądu w dokumenty oraz żądania informacji. Może wydać zalecenie usunięcia uchybień w terminie, zwrócić uwagę przy drobniejszych sprawach i występować do PIP w razie poważnych naruszeń.

Zalecenie to sformalizowane żądanie usunięcia uchybień w określonym terminie, ma moc, a jego zignorowanie może skutkować interwencją PIP. Uwaga dotyczy drobniejszych nieprawidłowości i jest wpisywana do księgi zaleceń i uwag.

Tak. Na pracodawcy spoczywa obowiązek zapewnienia warunków działania społecznej inspekcji pracy, w tym umożliwienia inspektorowi zdobycia wiedzy i pokrycia kosztów. Szkolenie to element obowiązków pracodawcy, a nie tylko dobra praktyka.

Nie. Inspektor i pracodawca mają ten sam cel: bezpieczną pracę. Dobrze przeszkolony inspektor pomaga wychwytywać zagrożenia wcześnie i usprawnia komunikację między załogą a pracodawcą, jest partnerem, a nie stroną konfliktu.

Współpracuje z Państwową Inspekcją Pracy i może zgłaszać jej poważne naruszenia, których pracodawca nie usuwa. Wie przy tym, kiedy sprawę można rozwiązać wewnętrznie, a kiedy uzasadnione jest wystąpienie do inspektora pracy.

To przygotowanie osób pełniących funkcję społecznego inspektora pracy do skutecznego i zgodnego z prawem wykonywania zadań społecznej inspekcji pracy. Obejmuje trzy warstwy: znajomość ustawy o społecznej inspekcji pracy (uprawnienia, obowiązki, tryb działania), praktyczne umiejętności prowadzenia kontroli i dokumentowania jej wyników oraz wiedzę z zakresu bhp i prawa pracy potrzebną do oceny, czy warunki są zgodne z przepisami. Bez niej funkcja pozostaje „na papierze”.

Społeczną inspekcję pracy regulują ustawy, poniżej najważniejsze:

1. ustawa o SIP: ustawa z 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy (t.j. Dz.U. 2015 poz. 567), wybór, uprawnienia i obowiązki inspektorów;
2. zalecenia i uwagi: ta sama ustawa reguluje tryb wydawania zaleceń i uwag oraz prowadzenie księgi zaleceń i uwag;
3. obowiązki pracodawcy: ta sama ustawa nakłada obowiązek zapewnienia warunków działania inspekcji i pokrycia związanych z nią kosztów, w tym szkoleń;
4. konsultacje bhp: art. 237(11a) Kodeksu pracy, konsultacje z pracownikami i ich przedstawicielami w sprawach bhp;
5. współpraca z PIP: ustawa z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. 2007 nr 89 poz. 589);
6. związki zawodowe: społeczny inspektor pracy działa we współpracy z zakładowymi organizacjami związkowymi, które kierują jego działalnością;
7. systemy zarządzania: ISO 45001:2018, w której konsultacje i współudział pracowników to punkt 5.4.

To pracownik danego zakładu, wybierany przez załogę, który reprezentuje jej interesy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Działa w oparciu o ustawę o społecznej inspekcji pracy, we współpracy z zakładowymi organizacjami związkowymi, i pełni funkcję obok swoich normalnych obowiązków. Zwykle nie jest specjalistą bhp ani prawnikiem, zna zakład od środka, ale potrzebuje wiedzy, by tę znajomość przełożyć na skuteczne działanie.

Trzech obszarów naraz: samej ustawy o społecznej inspekcji pracy (jego „instrukcji obsługi” funkcji), podstaw prawa pracy i bhp (by rozpoznać nieprawidłowość) oraz umiejętności praktycznych, jak przeprowadzić kontrolę, na co zwracać uwagę, jak rozmawiać z pracownikami i pracodawcą, jak formułować zalecenia i dokumentować ustalenia. To właśnie umiejętności praktyczne decydują o realnej skuteczności inspektora.

Najlepiej jako partnerstwo, nie konfrontacja. Inspektor sygnalizuje problemy i proponuje rozwiązania, a pracodawca ma obowiązek reagować na zalecenia i zapewnić warunki działania inspekcji. Dobrze ułożona współpraca pozwala rozwiązywać problemy wewnętrznie, zanim urosną do poziomu wymagającego interwencji zewnętrznej, co działa na korzyść firmy.

Po stronie inspektorów: nieznajomość granic uprawnień, brak dokumentowania działań, zalecenia nieprecyzyjne lub niewykonalne oraz działanie na nieaktualnych przepisach. Po stronie pracodawcy: lekceważenie inspektora albo, przeciwnie, utrudnianie mu działania, co samo w sobie jest naruszeniem prawa. Szkolenie porządkuje te kwestie po obu stronach.

Prowadzimy szkolenia dla społecznych inspektorów pracy praktycznie, łącząc znajomość ustawy o SIP, prawa pracy i bhp z technikami prowadzenia kontroli i dokumentowania. Uczymy korzystania z uprawnień skutecznie i zgodnie z prawem oraz budowania konstruktywnej współpracy z pracodawcą i PIP. Program dopasowujemy do realiów zakładu. Działamy dla firm od małych zakładów po międzynarodowe korporacje.