Szkolenia, które uczą, a nie tylko się odbywają

Dla wszystkich prowadzących lub przyszłych prowadzących szkolenia i instruktaże: pracowników służby BHP, instruktorów, wykładowców oraz osób kierujących pracownikami prowadzących instruktaż stanowiskowy. Łączy ich potrzeba umiejętności skutecznego przekazania wiedzy.

Nie. Wiedza merytoryczna i umiejętność jej przekazania to dwie różne kompetencje. Najlepszy specjalista może prowadzić nieskuteczne szkolenie, jeśli nie zna metod dydaktycznych. Szkolenie z metodyki daje ekspertom narzędzia, dzięki którym ich wiedza faktycznie trafia do uczestników.

Bo celem jest zmiana zachowań, a nie podpis na liście. Dorośli zapamiętują najwięcej z tego, co przećwiczyli, a najmniej z biernego słuchania. Angażujące szkolenie odwołujące się do realnych sytuacji sprawia, że wiedza zostaje i chroni przed wypadkiem.

Objaśnienie i pokaz bezpiecznego sposobu wykonania, potem samodzielne ćwiczenie pracownika pod nadzorem i korekta błędów, na końcu sprawdzenie, czy naprawdę potrafi i rozumie, dlaczego robi coś tak, a nie inaczej. To realnie przygotowuje do pracy, inaczej niż „pokazanie i podpisanie karty”.

Tak. Rozporządzenie z 27 lipca 2004 r. wymaga, by prowadzący mieli wiedzę i umiejętności zapewniające właściwą realizację programu, w tym znajomość metod prowadzenia instruktażu i zasad kształcenia dorosłych. To obowiązek, nie tylko dobra praktyka.

Poprzez pytania i zadania realnie weryfikujące zrozumienie, a nie zapamiętanie formułek, oraz sprawdzanie umiejętności praktycznych. Dobrze skonstruowany egzamin odnosi się do realnych sytuacji pracownika i pokazuje, co wymaga powtórzenia, jest narzędziem jakości, a nie formalnością.

To szkolenie „dla trenerów”, uczy nie treści BHP, lecz tego, jak tę treść skutecznie przekazać. Wyposaża prowadzących w umiejętności dydaktyczne: budowanie programu i celów, dobór metod do tematu i grupy, aktywizowanie uczestników, prowadzenie instruktażu, radzenie sobie z trudnymi sytuacjami i sprawdzanie efektów. Krótko mówiąc, zamienia eksperta, który „dużo wie”, w skutecznego szkoleniowca, który potrafi tę wiedzę przekazać tak, by realnie zmieniała zachowania.

Wymóg przygotowania prowadzących wynika z przepisów, poniżej najważniejsze:

1. obowiązek szkoleń: art. 237(3) Kodeksu pracy, szkolenia bhp obowiązkowe, w czasie pracy i na koszt pracodawcy;
2. wymóg przygotowania prowadzących: rozporządzenie z 27 lipca 2004 r. (Dz.U. 2004 nr 180 poz. 1860 ze zm.; t.j. Dz.U. 2024 poz. 1327), prowadzący musi dysponować wiedzą i umiejętnościami zapewniającymi właściwą realizację programu;
3. znajomość dydaktyki: to samo rozporządzenie wymaga znajomości metod prowadzenia instruktażu oraz zasad kształcenia dorosłych;
4. instruktaż stanowiskowy: prowadzi wyznaczona osoba kierująca pracownikami o odpowiednim przygotowaniu;
5. metodyka w programie służby bhp: metodyka prowadzenia szkoleń jest elementem programu szkolenia okresowego służby bhp;
6. ramowe programy: załączniki do rozporządzenia z 2004 r. określają wymagania programowe, których realizację prowadzący musi zapewnić;
7. systemy zarządzania: ISO 45001:2018, w której kompetencje i świadomość pracowników to punkty 7.2 i 7.3.

Dla wszystkich, którzy prowadzą lub będą prowadzić szkolenia i instruktaże: pracowników służby BHP, wyznaczonych instruktorów, wykładowców firm szkoleniowych oraz osób kierujących pracownikami, które prowadzą instruktaż stanowiskowy. Wspólny mianownik to potrzeba nie tylko wiedzy merytorycznej, ale i umiejętności jej skutecznego przekazania.

Dorosły uczy się najlepiej, gdy widzi praktyczny sens nauki, gdy może odwołać się do własnego doświadczenia, gdy jest traktowany jak partner, a nie uczeń, i gdy od razu może zastosować wiedzę. Bierne słuchanie wykładu jest sprzeczne z tymi zasadami andragogiki. Dlatego metodyka kładzie nacisk na uczenie przez działanie, realne sytuacje z pracy i dialog zamiast monologu.

Dobry prowadzący dobiera metody do celu i grupy oraz je łączy: wykład i prezentację do podstaw i przepisów, instruktaż i pokaz do umiejętności praktycznych, studium przypadku do kształtowania decyzji, warsztat i dyskusję do postaw i wymiany doświadczeń, a e-learning do teorii dla grup dopuszczonych przepisami. Nie ma jednej „najlepszej” metody, jest tylko metoda trafnie dobrana do celu.

Nie. Ekspercka wiedza i umiejętność jej przekazania to dwie różne kompetencje, i to ta druga decyduje o efekcie szkolenia. Firmy często wysyłają najlepszego specjalistę, zakładając, że skoro „zna się na rzeczy”, to dobrze poprowadzi zajęcia. Szkolenie z metodyki wypełnia tę lukę, dając merytorycznym specjalistom narzędzia dydaktyczne, dzięki którym ich wiedza faktycznie trafia do uczestników.

Sprawdzenie efektów to element skutecznego szkolenia, a nie dodatek na końcu. Metodyka uczy, jak formułować pytania i zadania realnie weryfikujące zrozumienie (a nie tylko zapamiętanie formułek) oraz jak sprawdzać umiejętności praktyczne. Dobrze skonstruowany egzamin odnosi się do realnych sytuacji pracownika i wskazuje, co wymaga powtórzenia, zamieniając egzamin z formalności w narzędzie jakości.

Tak. Rozporządzenie z 27 lipca 2004 r. wymaga, by szkolenia prowadziły osoby dysponujące wiedzą i umiejętnościami zapewniającymi właściwą realizację programu, w tym znajomością metod prowadzenia instruktażu i zasad kształcenia dorosłych. Metodyka jest też elementem programu szkolenia okresowego służby BHP. To obowiązek, nie tylko dobra praktyka.

Monolog bez angażowania grupy, przeładowanie treścią, brak sprawdzania zrozumienia w trakcie, ignorowanie doświadczenia uczestników, pomijanie komponentu praktycznego tam, gdzie jest kluczowy, oraz traktowanie egzaminu jak formalności. U podstaw często leży założenie, że ekspercka wiedza wystarcza, by dobrze uczyć, a efektem jest szkolenie, które się odbywa, ale nie zmienia zachowań.

Prowadzimy szkolenia z metodyki dla służb BHP, instruktorów i osób kierujących, łącząc wiedzę o dydaktyce dorosłych z praktyką szkoleń BHP. Uczymy budowania programu, doboru i łączenia metod, prowadzenia instruktażu, aktywizacji grupy oraz rzetelnego sprawdzania efektów, na realnych przykładach. Pomagamy też spełnić wymóg odpowiedniego przygotowania prowadzących. Działamy dla firm od małych zakładów po międzynarodowe korporacje.