Wyznacz i przeszkol, obowiązek, nie formalność

Tak, to obowiązek bezwarunkowy z art. 209(1) Kodeksu pracy, dotyczy każdego zakładu, także biura. Pracodawca musi wyznaczyć pracowników, przeszkolić ich i zapewnić środki. Wyznaczenie ma być realne i udokumentowane, a nie pozorne.

Przepisy nie podają sztywnej liczby, ma być dostosowana do zagrożeń i organizacji pracy (zmiany, lokalizacje, wielkość załogi). Zasada: w każdym miejscu i czasie pracy dostępna osoba zdolna udzielić pomocy. Trzeba uwzględnić nieobecności i urlopy, wyznaczając zapas.

Tak, prawidłowe wyznaczenie powinno mieć formę pisemną i być udokumentowane. To ono nadaje funkcji realny charakter i stanowi dowód spełnienia obowiązku. Informacja o osobach wyznaczonych powinna być dostępna dla całej załogi.

Udzielanie pierwszej pomocy, wzywanie służb i przekazywanie informacji, obsługa i nadzór nad apteczką oraz AED, kontrola kompletności wyposażenia i znajomość procedur firmy. To realne ogniwo systemu bezpieczeństwa, które ma ratować i organizować pomoc.

To niezgodność z art. 209(1) Kodeksu pracy, PIP może wydać nakazy i mandaty. Poważniejszy jest wymiar praktyczny: brak przygotowanych osób oznacza, że w razie wypadku nie ma kto skutecznie udzielić pomocy, a każda minuta zwłoki obniża szanse poszkodowanego.

Tak. Obowiązek nie zależy od branży ani wielkości firmy. Zagrożenia są inne (zawał, udar, zadławienie, omdlenie), ale potrzeba szybkiej reakcji pozostaje. Nawet w małym biurze powinna być wyznaczona i przeszkolona przynajmniej jedna osoba na każdą zmianę.

Rolą uczestników. Ogólne szkolenie podnosi umiejętności dowolnych pracowników, a to szkolenie przygotowuje osoby, którym pracodawca formalnie powierzył funkcję udzielania pierwszej pomocy. Poza umiejętnościami ratowniczymi obejmuje więc świadomość roli: zakres zadań osoby wyznaczonej, współpracę ze służbami, obsługę i nadzór nad wyposażeniem. To one mają być pierwszym, pewnym punktem odniesienia w razie wypadku.

Obszar regulują Kodeks pracy, rozporządzenie i ustawa o ratownictwie, poniżej najważniejsze:

1. obowiązek wyznaczenia: art. 209(1) Kodeksu pracy, wyznaczenie pracowników do udzielania pierwszej pomocy oraz zapewnienie im środków i przeszkolenia;
2. dobór do zagrożeń: art. 209(1) Kodeksu pracy, liczba i wyszkolenie osób zależą od rodzaju i poziomu zagrożeń;
3. apteczki i punkty pierwszej pomocy: rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp (t.j. Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 ze zm.);
4. system ratownictwa: ustawa z 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym, definicja pierwszej pomocy;
5. ochrona udzielającego pomocy: ustawa o PRM, ochrona przewidziana dla funkcjonariuszy publicznych;
6. powszechny obowiązek pomocy: art. 162 Kodeksu karnego, nieudzielenie pomocy człowiekowi w niebezpieczeństwie jest przestępstwem;
7. systemy zarządzania: ISO 45001:2018, w której gotowość i reagowanie na sytuacje awaryjne to punkt 8.2.

Tak, to obowiązek bezwarunkowy z art. 209(1) Kodeksu pracy, dotyczy każdego zakładu, niezależnie od wielkości i branży, także biura. Pracodawca musi wyznaczyć pracowników, zapewnić im przeszkolenie oraz niezbędne środki. Wyznaczenie ma być realne i udokumentowane, a nie pozorne, inspektor PIP sprawdza właśnie, czy osoby są wyznaczone, przeszkolone i wyposażone.

Przepisy nie wskazują konkretnych stanowisk, decyzja należy do pracodawcy, ale powinna być przemyślana. Warto wybierać pracowników obecnych w firmie regularnie, opanowanych i gotowych podjąć się roli, rozmieszczonych tak, by na każdej zmianie i w każdej lokalizacji była dostępna przynajmniej jedna osoba. Nie należy wyznaczać osób „na papierze”, które nie przejdą szkolenia lub rzadko bywają w pracy.

Zwykle tak, bieżący nadzór nad wyposażeniem ratowniczym często powierza się właśnie osobom wyznaczonym. Obejmuje to kontrolę kompletności apteczek, terminów ważności oraz gotowości AED. Dlatego szkolenie uczy nie tylko użycia sprzętu, ale i zasad jego utrzymania, bo najlepiej przeszkolony ratownik niewiele zdziała z niekompletną apteczką lub rozładowanym defibrylatorem.

Umiejętności ratownicze zanikają bez ćwiczeń, już po roku pewność i poprawność działania spadają. Dlatego szkolenie osób wyznaczonych warto odświeżać regularnie, mniej więcej co rok lub dwa lata, zależnie od poziomu zagrożeń. Funkcja wymaga stałego utrzymywania: odświeżania szkoleń, aktualizacji przy zmianach kadrowych i dbania o wyposażenie.

Pomagamy dobrać i przeszkolić osoby wyznaczone, oszacować ich liczbę na podstawie oceny zagrożeń oraz przygotować dokumentację wyznaczenia. Szkolenie prowadzimy praktycznie, z naciskiem na umiejętności ratownicze, obsługę AED i świadomość roli, a także doradzamy w zakresie wyposażenia (apteczki, AED, oznaczenie) i cyklu odświeżania. Działamy dla firm od małych zakładów po międzynarodowe korporacje.